Vai trò của Đoàn Thanh niên trong công tác nắm, giải quyết tình hình tư tưởng đoàn viên thanh niên trong Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

Xây dựng lực lượng

Vai trò của Đoàn Thanh niên trong công tác nắm, giải quyết tình hình tư tưởng đoàn viên thanh niên trong Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

Thứ Ba, ngày 14/04/2026 | View Count: 1076

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là nhiệm vụ hàng đầu, xuyên suốt của Đảng và Nhà nước, đặc biệt trong các cơ sở đào tạo của lực lượng vũ trang như Trường Cao đẳng An ninh nhân dân (ANND) I. Đoàn viên, thanh niên (ĐVTN) trong Nhà trường được đào tạo bài bản, là nguồn nhân lực chất lượng cao và sẽ trực tiếp tham gia vào sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Do đó, việc xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí cách mạng kiên định cho đội ngũ này là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa và bùng nổ thông tin hiện nay, đặc biệt là sự tác động tiêu cực của các thế lực thù địch thông qua không gian mạng, tình hình tư tưởng của ĐVTN luôn đối mặt với những diễn biến phức tạp. Sự dao động, hoài nghi, hoặc bị lôi kéo bởi các trào lưu, quan điểm sai trái có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cán bộ an ninh tương lai.

1. Mở đầu

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh với vai trò là đội dự bị tin cậy của Đảng, là hạt nhân chính trị của thanh niên, có sứ mệnh trực tiếp trong việc nắm bắt, định hướng và giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh trong tư tưởng ĐVTN. Bài tham luận tập trung nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm phát huy tối đa vai trò của tổ chức Đoàn trong công tác trọng yếu này, góp phần xây dựng môi trường học tập, rèn luyện chính quy, hiện đại, và kỷ luật tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I.

Công tác tư tưởng là một bộ phận hợp thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Mục tiêu của công tác này là truyền bá Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào quần chúng nhân dân, từ đó hình thành nhận thức, củng cố niềm tin và thúc đẩy hành động cách mạng. Trong Trường Cao đẳng ANND I, công tác tư tưởng nhằm xây dựng bản lĩnh “Trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân - Chỉ biết còn Đảng là còn mình” cho toàn thể CBCS, học viên Nhà trường, trong đó, lực lượng là đoàn viên thanh niên đóng vai trò nòng cốt.

Theo Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh: Đoàn Thanh niên là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam. Trong Trường Cao đẳng ANND I, tổ chức Đoàn có vai trò là cầu nối giữa cấp ủy, Ban Giám hiệu với ĐVTN; Là môi trường trực tiếp, gần gũi nhất để tổ chức các hoạt động giáo dục, rèn luyện chính trị, đạo đức, lối sống, nghiệp vụ cho ĐVTN. Đoàn có hệ thống tổ chức đến từng chi đoàn, là chủ thể nắm bắt thông tin nhanh chóng, chính xác, và kịp thời nhất về tâm tư, nguyện vọng, và những vấn đề tư tưởng nảy sinh trong thanh niên.

ĐVTN trong các trường Công an nhân dân nói chung và tại Trường Cao đẳng ANND I nói riêng có những đặc điểm riêng biệt, chi phối đến công tác tư tưởng như:

- Tính chủ động cao: Có ý thức giác ngộ chính trị, tự hào về truyền thống của lực lượng và của Nhà trường qua gần 60 năm xây dựng và phát triển; sẵn sàng chiến đấu và hy sinh vì lý tưởng và sự nghiệp bảo vệ An ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

- Tính đặc thù nghề nghiệp: Thể hiện ở tinh thần kỷ luật, chấp hành Điều lệnh CAND; tính tổ chức cao và yêu cầu tư cách người cán bộ công an theo Sáu điều Bác Hồ dạy.

Bên cạnh đó, ĐVTN Nhà trường cũng dễ bị tác động bởi các thông tin xấu độc, các luồng tư tưởng dân chủ cực đoan, lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân thông qua internet và mạng xã hội. Đa số ĐVTN vừa tốt nghiệp Trung học phổ thông, có tuổi đời còn trẻ, mới trưởng thành, kinh nghiệm thực tiễn chưa nhiều, dễ bị hoài nghi trước những vấn đề phức tạp.

2. Thực trạng tình hình tư tưởng đoàn viên thanh niên của Đoàn Thanh niên

- Ưu điểm: Đa số ĐVTN Nhà trường thể hiện sự kiên định về chính trị, tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, có động cơ học tập, rèn luyện đúng đắn. Tinh thần xung kích, tình nguyện được phát huy cao độ qua các phong trào Đoàn, như: các hoạt động tiếp sức mùa thi, tình nguyện hè, hoạt động thực tế, thực tập tốt nghiệp,... Kỷ luật, tác phong sinh hoạt, học tập cơ bản được duy trì nghiêm túc.

Những vấn đề tư tưởng nổi cộm cần giải quyết: Thực trạng cho thấy một số vấn đề tư tưởng tiêu cực đang tồn tại, thách thức vai trò của tổ chức Đoàn:

+ Biểu hiện “Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trên không gian mạng: Một bộ phận nhỏ ĐVTN thiếu cảnh giác, vô tình hoặc cố ý chia sẻ, bình luận các thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng, hoặc thể hiện thái độ tiêu cực, bi quan trên mạng xã hội.

+ Chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng: Một số đoàn viên có biểu hiện xa rời lý tưởng, tập trung quá mức vào lợi ích cá nhân, ngại khó, ngại khổ, né tránh nhiệm vụ khi ra trường.

+ Vi phạm kỷ luật: Mặc dù tỷ lệ thấp, nhưng vẫn còn tình trạng vi phạm nội quy, kỷ luật, quy tắc ứng xử, đạo đức, lối sống do thiếu tu dưỡng, rèn luyện.

+ Vấn đề tâm lý, áp lực: Tình trạng căng thẳng, lo âu, thiếu kỹ năng giải quyết mâu thuẫn cá nhân và áp lực trong học tập chưa được giải tỏa triệt để.

3. Vai trò cốt lõi của Đoàn Thanh niên trong công tác nắm bắt và giải quyết tình hình tư tưởng

Đoàn Thanh niên Trường Cao đẳng ANND I đã và đang phát huy vai trò chủ đạo, thể hiện qua các mặt sau:

- Vai trò trong việc nắm bắt tình hình tư tưởng (Phòng ngừa). Tổ chức kênh thông tin đa chiều: Đoàn duy trì hệ thống nắm bắt thông tin chính thống và không chính thống:

+ Chính thống: Thông qua các buổi sinh hoạt chi đoàn định kỳ, đối thoại trực tiếp với cấp ủy, lãnh đạo các đơn vị và chủ nhiệm các lớp học.

+ Không chính thống (quan trọng): Phát huy vai trò của các đội ngũ Cán bộ Đoàn chủ chốt và Đoàn viên nòng cốt (những người uy tín, gần gũi) để thăm dò, lắng nghe, phát hiện những vấn đề tư tưởng từ sớm, từ xa, đặc biệt là những trường hợp có biểu hiện bất thường về tâm lý, học tập hoặc sinh hoạt.

+ Ứng dụng công nghệ: Theo dõi, kiểm soát thông tin trên trang fanpage chính thức của Đoàn; các diễn đàn, nhóm kín của đoàn viên để chủ động định hướng và kịp thời phát hiện, cảnh báo các nội dung xấu độc hoặc các phát ngôn tiêu cực.

- Vai trò trong việc giáo dục, định hướng (Nâng cao sức đề kháng)

+ Tuyên truyền, giáo dục chính trị: Đổi mới nội dung sinh hoạt chi đoàn bằng cách lồng ghép các vấn đề thời sự, các câu chuyện người thật việc thật trong lực lượng CAND, trong Nhà trường, các tấm gương điển hình tiên tiến. Đoàn phải là đơn vị đi đầu trong việc tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề, thi tìm hiểu về Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.

+ Tạo sân chơi lành mạnh: Tổ chức thường xuyên các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, các cuộc thi nghiệp vụ (ví dụ: Thi Rung chuông vàng các cuộc thi tìm hiểu, Câu lạc bộ môn học, giải thể thao, liên hoan văn nghệ,...). Những hoạt động này giúp giải tỏa áp lực học tập, xây dựng tinh thần đồng đội, và tạo môi trường tích cực để đẩy lùi các tư tưởng tiêu cực.

- Vai trò trong việc giải quyết, uốn nắn

+ Tham mưu, đối thoại: Đoàn trực tiếp tham mưu với Đảng ủy, Ban Giám hiệu; cấp ủy, lãnh đạo các đơn vị tổ chức các buổi đối thoại định kỳ để ĐVTN trực tiếp trình bày tâm tư, nguyện vọng, và các vướng mắc trong công tác, học tập, sinh hoạt.

+ Tư vấn tâm lý và hỗ trợ: Xây dựng đội ngũ tư vấn viên là cán bộ Đoàn có kinh nghiệm để tiến hành tư vấn riêng cho các trường hợp có biểu hiện stress, trầm cảm hoặc có những tư tưởng lệch lạc.

+ Áp dụng biện pháp Đoàn: Sử dụng các biện pháp giáo dục, phê bình, nhắc nhở trong nội bộ Đoàn, kết hợp với hình thức động viên, giúp đỡ để ĐVTN tự nhận thức và khắc phục sai lầm.

4. Một số giải pháp nâng cao vai trò của Đoàn Thanh niên trong giai đoạn mới

Để nâng cao hiệu quả công tác nắm bắt và giải quyết tình hình tư tưởng ĐVTN, trong thời gian tới, Đoàn Trường Cao đẳng ANND I cần tập trung vào các giải pháp sau:

- Một là, Xây dựng và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ Đoàn:

+ Tiêu chuẩn hóa: Lựa chọn, bố trí cán bộ Đoàn phải đảm bảo là những đoàn viên tiêu biểu về phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực nghiệp vụ và có kỹ năng mềm tốt (giao tiếp, lắng nghe, thuyết phục, tổ chức).

+ Đào tạo chuyên sâu: Tổ chức các lớp tập huấn thường xuyên về kỹ năng nắm bắt tâm lý thanh niên, phương pháp nhận diện và đấu tranh với các quan điểm sai trái, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn và hiệu quả trong công tác giáo dục.

- Hai là, Đổi mới triệt để nội dung và hình thức hoạt động:

+ Chuyển đổi số trong công tác giáo dục: Tăng cường sử dụng các nền tảng số hóa (video ngắn, podcast, infographics, fanpage Đoàn) để tuyên truyền các nội dung chính trị một cách sinh động, hấp dẫn, phù hợp với “ngôn ngữ” và cách tiếp cận của thanh niên. Khai thác hiệu quả cuộc thi trực tuyến, trắc nghiệm nhanh để kiểm tra nhận thức.

+ Cá nhân hóa công tác tư tưởng: Thay vì giáo dục chung chung, cần chú trọng đến đặc điểm của từng khối lớp, từng đối tượng, thậm chí từng cá nhân (ví dụ: ĐVTN khối cán bộ, khối học viên; ĐVTN học sinh, CSNV thi tuyển; ĐVTN là cán bộ đi học). Xây dựng các mô hình câu lạc bộ theo sở thích (Nghiên cứu khoa học, Kỹ năng mềm, Tiếng Anh, Văn hóa - Nghệ thuật) để phát huy sự tích cực, định hướng thanh niên vào các hoạt động có ích.

- Ba là, Tăng cường cơ chế phối hợp giữa Đoàn với các tổ chức khác:

+ Phối hợp với cấp ủy, lãnh đạo các đơn vị K, P, T trong Nhà trường: Tham mưu xây dựng các cơ chế, chính sách hỗ trợ Đoàn trong công tác giáo dục, định hướng (ví dụ: bố trí kinh phí, thời gian hoạt động, sử dụng cơ sở vật chất). Cấp ủy, lãnh đạo các đơn vị cần quan tâm định hướng và giao nhiệm vụ cụ thể cho tổ chức Đoàn trực thuộc trong từng thời kỳ.

+ Phối hợp với Phòng Quản lý học viên và Giáo viên chủ nhiệm: Đây là sự phối hợp then chốt. Đoàn Thanh niên cần thiết lập kênh trao đổi thông tin thường xuyên để kịp thời giải quyết các trường hợp vi phạm kỷ luật, tư tưởng ngay từ khi mới chớm nở, không để tồn đọng hoặc lan rộng.

- Bốn là, Phát huy vai trò tự giáo dục và tự quản của ĐVTN:

+ Đoàn viên gương mẫu: Đẩy mạnh cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, phong trào “Thanh niên CAND học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy” trong ĐVTN toàn trường, lấy sự gương mẫu của cán bộ Đoàn và đoàn viên tiêu biểu làm động lực cho phong trào chung.

+ Sử dụng cơ chế “Phản biện trẻ”: Tổ chức các diễn đàn, tọa đàm khoa học để ĐVTN bày tỏ quan điểm, tham gia phản biện, từ đó giúp lãnh đạo Nhà trường và tổ chức Đoàn nắm bắt sâu sắc hơn về nhận thức và tâm lý của học viên.

5. Một số kiến nghị nhằm nâng cao vai trò của Đoàn Thanh niên trong giai đoạn mới

- Đối với Cấp ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường: Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên. Cần xem công tác giáo dục tư tưởng của Đoàn là một trong những tiêu chí đánh giá thi đua bắt buộc đối với các đơn vị, lớp học. Đảm bảo nguồn lực (thời gian, kinh phí, cơ sở vật chất) cho các hoạt động giáo dục chính trị, văn hóa, thể thao của Đoàn.

- Đối với Ban Thanh niên Công an nhân dân: Tổ chức các hội nghị, diễn đàn chuyên sâu để chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hiệu quả về công tác đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng; đồng thời cung cấp tài liệu, ấn phẩm tuyên truyền hiện đại, phù hợp với đặc thù của thanh niên CAND.

Vai trò của Đoàn Thanh niên trong công tác nắm bắt và giải quyết tình hình tư tưởng ĐVTN tại Trường Cao đẳng ANND I là rất quan trọng và không thể thay thế. Tổ chức Đoàn đã thể hiện rõ là lực lượng tiên phong, xung kích trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kịp thời phát hiện và giải quyết các vấn đề tiêu cực. Hiệu quả công tác Đoàn chính là thước đo quan trọng cho sự ổn định chính trị, tư tưởng và chất lượng đào tạo học viên của Nhà trường. Tuy nhiên, trước những thách thức mới của thời đại số, công tác này đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ, sáng tạo, và có hệ thống hơn nữa từ tổ chức Đoàn, cùng với sự quan tâm, lãnh đạo sát sao của cấp ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường./.

Phương Nguyên

Tag: Nắm bắt tư tưởng đoàn viên thanh niên Đoàn Trường Cao đẳng ANND I