Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về giữ nghiêm kỷ luật đảng trong tác phẩm “sửa đổi lối làm việc”

Tháng 10-1947, trong bộn bề công việc của sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc, giữa lúc thực dân Pháp tập trung lực lượng hòng bao vây tiêu diệt cơ quan đầu não và lực lượng chủ lực của ta ở căn cứ địa Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”[1]. Hơn 75 năm qua, biết bao sự kiện trọng đại của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng, trước những vấn đề thực tiễn đang đặt ra hiện nay, chúng ta càng thấm thía sâu sắc giá trị lịch sử và hiện thực của tác phẩm. “Sửa đổi lối làm việc” là một tác phẩm có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn đối với công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, là di sản vô giá đối với Đảng, Nhà nước và mỗi cán bộ, đảng viên. Một trong số những giá trị to lớn của “Sửa đổi lối làm việc” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập đến là đội ngũ cán bộ, đảng viên phải giữ nghiêm kỷ luật Đảng.

Chúng ta đều biết rằng, mỗi một chế độ xã hội được xây dựng trên một nền tảng kinh tế - xã hội nhất định. Cùng với nó là một lề lối làm việc được nảy sinh. Khi chế độ xã hội thay đổi cũng có nghĩa là một lề lối làm việc mới dần xuất hiện. Trong lề lối làm việc, yếu tố kỷ luật luôn được coi là bộ “khung” để điều chỉnh mọi hành vi, mọi mối quan hệ theo các chuẩn mực nhất định. Trong phạm vi một tổ chức thì kỷ luật là yếu tố giữ vai trò rất quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của tổ chức. Như vậy, giữa kỷ luật với lề lối làm việc của một tổ chức con người có quan hệ tác động với nhau. Giữ nghiêm kỷ luật cũng chính là để bảo đảm cho lề lối làm việc có hiệu quả hơn và ngược lại.

Đối với chính đảng của giai cấp vô sản, vấn đề giữ nghiêm kỷ luật lại càng quan trọng khi Đảng trở thành đảng cầm quyền lãnh đạo xây dựng đất nước. V.I.Lênin đã chỉ rõ: “Nếu không có kỷ luật sắt hết sức nghiêm khắc thì người Bônsêvich không giữ nổi chính quyền lấy hai tháng rưỡi chứ đừng nói là hai năm rưỡi” [5, tr.68]. Thấm nhuần tư tưởng của V.I. Lênnin, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, muốn hoàn thành sự nghiệp cách mạng vẻ vang và rất nặng nề của mình, Đảng phải có đường lối đúng, phải thực sự thi hành cho đúng, phải tổ chức kiểm tra, kiểm soát và giữ kỷ luật cho nghiêm… Trong “Sửa đổi lối làm việc”, Người khẳng định: “Đảng phải giữ kỷ luật rất nghiêm từ trên xuống dưới” [3; tr.250]. Người cũng cho rằng, kỷ luật của Đảng cũng chính là để bảo đảm cho đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng được chấp hành nghiêm chỉnh và thực hiện thắng lợi; là để giữ vững sự thống nhất ý chí và hành động của Đảng, bảo vệ đường lối, chính sách, nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, chống mọi biểu hiện vi phạm đường lối, chính sách và để quản lý, rèn luyện đảng viên, cán bộ của Đảng tránh khỏi các tật bệnh làm suy yếu Đảng. Theo Hồ Chí Minh, tổ chức đảng như cơ thể con người, nghị quyết của đảng như mạch máu. Vì vậy, “mệnh lệnh, nghị quyết đi mau, đi suốt từ trên đến dưới, công tác mau chóng, việc gì cũng xong xuôi. Nó ngừng lại cấp nào, từ cấp đó trở xuống là tê liệt, không biết đường nào mà công tác” [3; tr.259]. Khi không giữ nghiêm kỷ luật của Đảng thì sẽ dẫn tới “Đảng xệch xoạc, ý kiến lung tung, công việc bê trễ, chính sách không thi hành được triệt để, Đảng xa rời dân chúng”. Mọi biểu hiện coi thường kỷ luật Đảng, tự đặt mình ra ngoài hoặc trên tổ chức, “quên cả kỷ luật của Đảng”, “không phục tùng mệnh lệnh, không tuân theo kỷ luật. Cứ làm theo ý mình” dù là nhỏ cũng đều làm phương hại cho Đảng, làm suy yếu sức chiến đấu của Đảng.

Kỷ luật của Đảng, theo Hồ Chí Minh, đó là “kỷ luật sắt, nghĩa là nghiêm túc và tự giác” [4; tr.17]; bởi kỷ luật đó được xây dựng trên cơ sở giác ngộ của mỗi cán bộ, đảng viên, trên cơ sở của sự thống nhất giữa lợi ích của Đảng, của dân tộc với lợi ích của mỗi cán bộ, đảng viên. Người chỉ rõ: “Lợi ích của dân tộc gồm có lợi ích của Đảng. Lợi ích của Đảng gồm có lợi ích của đảng viên, vì vậy sự phát triển và thành công của Đảng một mặt tức là thành công của dân tộc, một mặt tức là thành công của đảng viên. Do đó, trong “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “kỷ luật này là do lòng tự giác của đảng viên về nhiệm vụ của họ đối với Đảng” [3; tr.250]. Kỷ luật của Đảng thể hiện đầy đủ tính tổ chức và tính chiến đấu, thể hiện bản chất giai cấp công nhân và đặc điểm của Đảng cầm quyền, bảo đảm cho Đảng thật sự là một khối đoàn kết thống nhất trên tất cả các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức. Trong “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh nhấn mạnh “Kỷ luật này là tư tưởng phải nhất trí, hành động phải nhất trí” để “Đảng ta tuy nhiều người, nhưng khi tiến đánh thì chỉ như một người” [4; tr.17].

Theo Hồ Chí Minh, giữ nghiêm kỷ luật của Đảng là trách nhiệm chung của toàn Đảng. Vì vậy, mọi tổ chức đảng và cá nhân cán bộ, đảng viên trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng phải giữ nghiêm kỷ luật. Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Phải kiên quyết thực hành kỷ luật, tức là cá nhân phải tuyệt đối phục tùng tổ chức, số ít phải phục tùng số nhiều, cấp dưới phải phục tùng cấp trên, địa phương phải phục tùng trung ương” [3; tr.268] và yêu cầu các tổ chức đảng từ Trung ương đến địa phương phải tăng cường làm tốt công tác giáo dục, thuyết phục và quản lý, rèn luyện giữ nghiêm kỷ luật đối với cán bộ, đảng viên. Bởi lẽ, theo Hồ Chí Minh, “sửa chữa sai lầm cố nhiên cần dùng cách giải thích, thuyết phục, cảm hóa, dạy bảo” và “cần phải phân tách rõ ràng cái cớ sai lầm, phải xét kỹ lưỡng việc nặng hay nhẹ, phải dùng xử phạt cho đúng” [3; tr.284]. Bên cạnh đó, các tổ chức đảng cần thường xuyên tiến hành kiểm soát và kiểm soát khéo để thông qua kiểm soát bao nhiêu khuyết điểm sẽ lòi ra hết và để khuyết điểm nhất định bớt đi. Đối với bản thân cán bộ, đảng viên, trong “Sửa đổi lối làm việc” Người yêu cầu, trong công tác, đấu tranh, trong huấn luyện cần phải luôn tu dưỡng học tập, rèn luyện nâng cao hiểu biết, nhận thức và trách nhiệm của mình đối với việc giữ nghiêm kỷ luật: “ bất kỳ ở hoàn cảnh nào, đảng viên và cán bộ cần phải luôn ra sức phấn đấu, ra sức làm việc, cố gắng học tập để nâng cao trình độ văn hóa, tri thức và chính trị của mình. Luôn giữ gìn kỷ luật. Luôn luôn xứng đáng một người cán bộ, một người đảng viên” [3; tr.253-254]. Như vậy, giữ nghiêm kỷ luật Đảng ở các tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên có vị trí rất trọng yếu và cần kíp trong công tác xây dựng Đảng. Thực tế cho thấy, tổ chức đảng, cá nhân cán bộ, đảng viên nào, lúc nào giữ nghiêm kỷ luật như lời Bác dạy thì bản thân họ và tổ chức đảng cũng như mọi công việc đều phát triển và thắng lợi. Ngược lại thì dễ trở nên thoái hóa, biến chất, mất đi vị trí tiền phong, gương mẫu, mất uy tín, vai trò lãnh đạo nhân dân và sự nghiệp cách mạng.

Ngày nay, cách mạng nước ta chuyển sang thời kỳ mới, vừa có nhiều thời cơ, vận hội lớn, vừa có những thách thức, nguy cơ không nhỏ. Sự nghiệp cách mạng trong thời kỳ mới đòi hỏi Đảng ta phải làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tính tiền phong, gương mẫu của Đảng, làm cho Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Trước thực tế đó, đòi hỏi giữ nghiêm kỷ luật của Đảng lại càng trở nên quan trọng. Tư tưởng Hồ Chí Minh về giữ nghiêm kỷ luật Đảng trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” cách đây hơn 75 năm vẫn còn nguyên giá trị cả về mặt lý luận và hành động thực tiễn; mãi mãi là kim chỉ nam cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; là cơ sở phương pháp luận đối với từng cá nhân đảng viên và từng tổ chức cơ sở đảng trong xây dựng, chỉnh đốn và củng cố kỷ luật của Đảng, làm cho Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã khẳng định: “Đảng viên, cán bộ phải rèn luyện tính tổ chức, tính kỷ luật, tự giác đặt mình trong sự quản lý của chi bộ, tham gia đầy đủ sinh hoạt chi bộ, tuân thủ kỷ luật của Đảng. Không để một đảng viên nào đúng ngoài sự quản lý của tổ chức…” [1, tr.8]; đồng thời chỉ rõ: “Mọi hoạt động vô tổ chức, vô kỷ luật không chấp hành nghiêm chỉnh chỉ thị, nghị quyết của Đảng, gây chia rẽ bè phái trong Đảng đều phải xử lý nghiêm minh” [1, tr.143]. Đến Đại hội XIII, Đảng ta tiếp tục khẳng định: “Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các quy định, quy chế nhằm giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát […] có chế tài để phòng ngừa, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm kỷ luật đảng” [2, tr.180 - 181].

Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về giữ nghiêm kỷ luật Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên dù ở bất cứ đâu, đảm nhiệm bất cứ nhiệm vụ gì trong bộ máy của Đảng, Nhà nước và đoàn thể quần chúng đều phải ý thức sâu sắc rằng giữ gìn kỷ luật Đảng, giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình.

Other news

• Trung tá Công an nhập vai “Những người con của nhân dân” (Thứ Năm, ngày 09/07/2026)
• Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I tổ chức Lễ khởi công Dự án xây dựng Nhà hiệu bộ, làm việc và Nhà Hội trường (Thứ Bảy, ngày 04/07/2026)
• Kiên định vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng Việt Nam góp phần đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc (Thứ Bảy, ngày 04/07/2026)
• Hội thi Báo cáo viên giỏi tuyên truyền Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết đại hội đảng các cấp nhiệm kỳ 2025 – 2030 của Cụm thi đua số 5 thành công tốt đẹp (Thứ Bảy, ngày 27/06/2026)
• TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN I TRANG TRỌNG TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH GẶP MẶT, GIAO LƯU VỚI ĐOÀN ĐẠI BIỂU PHỤ NỮ BỘ CÔNG AN THAM DỰ ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU PHỤ NỮ TOÀN QUỐC LẦN THỨ XIV (Thứ Năm, ngày 18/06/2026)
• KIÊN QUYẾT, KIÊN TRÌ ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC LUẬN ĐIỆU THÙ ĐỊCH, PHẢN ĐỘNG CHỐNG PHÁ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG KỶ NGUYÊN PHÁT TRIỂN MỚI (Chủ Nhật, ngày 14/06/2026)
• Giữ vững thế trận an ninh tư tưởng trên không gian mạng - nhiệm vụ quan trọng trong tình hình mới (Thứ Năm, ngày 11/06/2026)
• ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH,GÓP PHẦN BẢO VỆ AN NINH CẦM QUYỀN TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY (Kỳ 3: Bảo vệ an ninh cầm quyền - Thách thức và giải pháp trong kỷ nguyên mới) (Thứ Năm, ngày 11/06/2026)
• ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH, GÓP PHẦN BẢO VỆ AN NINH CẦM QUYỀN TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY (Kỳ 2: Nhận diện và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch về vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam) (Thứ Tư, ngày 10/06/2026)
• ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH, GÓP PHẦN BẢO VỆ AN NINH CẦM QUYỀN TRONG TÌNH HÌNH HIỆN​​​​​​​ NAY (Kỳ 1: An ninh cầm quyền - Nhận thức lý luận và thực tiễn cách mạng Việt Nam) (Thứ Ba, ngày 09/06/2026)